PIR vs PUR vs steenwol — welk sandwichpaneel kiezen?

De keuze tussen PIR, PUR en steenwol sandwichpanelen bepaalt de isolatiewaarde, brandklasse en kosten van uw hal. In deze gids leggen wij — na 15 jaar montage-ervaring in heel Europa — uit wat het praktische verschil is en wanneer u welk paneel moet kiezen.

Wat is een sandwichpaneel?

Een sandwichpaneel (ook wel isolatiepaneel genoemd) bestaat uit drie lagen: twee dunne metalen beplatingen (meestal verzinkt staal, 0,5-0,7 mm) met daartussen een isolerende kern. De kern bepaalt de isolatie-eigenschappen, brandgedrag en kosten van het paneel. De drie meest voorkomende kernen zijn PIR (polyisocyanuraat), PUR (polyurethaan) en steenwol (mineral wool).

PIR — polyisocyanuraat

PIR is in 2026 de standaardkeuze voor industriële en logistieke hallen in Nederland, België en Duitsland. De chemische structuur — een vernette thermoset — geeft uitstekende isolatiewaarde bij relatief lage dikte.

Eigenschappen PIR

• Lambda (λ): 0,022 - 0,025 W/m·K (beste van de drie)
• Brandklasse (EN 13501-1): B-s1,d0 tot B-s2,d0
• Dichtheid: 38-42 kg/m³
• Kleur kern: wit/crème (NOOIT geel — geel duidt op oudere PUR-formule)
• Vochtbestendigheid: gesloten celstructuur, weinig wateropname

Wanneer PIR kiezen?

PIR is de juiste keuze voor:

• Logistieke magazijnen en distributiecentra
• Productiehallen (machine-industrie, metaal)
• Projecten waar isolatie-dikte beperkt is door ontwerp
• Koelhuizen tot -25°C (met aangepaste afdichtingen)

Typische dikte: 80-100 mm voor wanden, 100-120 mm voor daken (bij Nederlandse klimaatnormen en BENG-eisen).

PUR — polyurethaan

PUR is de oudere broer van PIR. Chemisch vergelijkbaar, maar zonder de extra vernettingsreactie die PIR brandvertragend maakt. In 2026 nog steeds geproduceerd, maar steeds vaker vervangen door PIR of steenwol door strengere brandveiligheidsnormen.

Eigenschappen PUR

• Lambda (λ): 0,024 - 0,028 W/m·K
• Brandklasse: B-s2,d0 tot B-s3,d0 (slechter dan PIR)
• Dichtheid: 35-40 kg/m³
• Kleur kern: licht geel tot lichtbruin
• Kostprijs: 5-10% lager dan PIR

Wanneer PUR kiezen?

PUR is een overweging voor projecten zonder strenge brandeisen, zoals niet-beoordelingsplichtige opslaghallen, schuren of eenvoudige koelruimtes. In Nederland wordt PUR echter zelden nog gespecificeerd voor nieuwbouw-hallenbouw door producent-beperkingen op brandklasse.

Steenwol — mineral wool

Steenwol (ook Rockwool-panelen genoemd naar de bekende fabrikant) biedt een fundamenteel andere oplossing: in plaats van een chemische schuim, een vezelige minerale kern van gesmolten basalt. Dit geeft onbrandbare eigenschappen maar ten koste van isolatiewaarde.

Eigenschappen steenwol

• Lambda (λ): 0,038 - 0,042 W/m·K (slechtste isolatie van de drie)
• Brandklasse: A1 of A2-s1,d0 (volledig onbrandbaar)
• Dichtheid: 90-120 kg/m³ (zwaarder dan PIR/PUR)
• Geluidsisolatie: uitstekend (Rw tot 35 dB)
• Waterbestendigheid: hygroscopisch — dampremmers nodig

Wanneer steenwol kiezen?

Steenwol is verplicht of sterk aanbevolen bij:

• Brandgevoelige omgevingen: chemische industrie, opslagfaciliteiten met gevaarlijke stoffen
• Brandcompartimentering: tussen-wanden met eisen 60-120 minuten brandwerendheid
• Akoestische projecten: productiehallen met geluidnorm
• Verzekeringsinitiatieven: sommige verzekeraars eisen A1/A2-klasse voor hoge brand-risico's

Vergelijkingstabel

Praktijkobservaties uit onze montage-ervaring

Na ruim 300.000 m² sandwichpanelen gemonteerd in Nederland, Duitsland, Oostenrijk en België zien wij consequent dezelfde patronen:

• PIR is de standaard voor 70-80% van de projecten. Kingspan QuadCore, Isopan Isofire en ArcelorMittal Arval-panelen vertegenwoordigen het marktsegment.
• Steenwol stijgt in vraag bij opslagfaciliteiten met chemische of brandgevoelige goederen. Verzekeringsmaatschappijen eisen vaker A-klasse panelen.
• PUR wordt uitgefaseerd bij grote algemene aannemers — specificaties gaan direct naar PIR vanwege brandveiligheid.
• Montage-snelheid verschilt: PIR/PUR ongeveer 300-400 m²/dag per team, steenwol 200-250 m²/dag door extra gewicht en zorgvuldiger afdichtingen.

Keuze per projecttype

Veelgestelde vragen

Kan ik PIR en steenwol combineren in één gebouw?

Ja, dit is zelfs een veelgebruikte oplossing. Steenwol voor brandcompartimentering of specifieke wanden (bijv. aan grensvlak met belendend perceel), PIR voor de rest. Aansluitingen tussen de twee systemen vereisen wel zorgvuldige detailering.

Is de kleur van de PIR-kern altijd wit?

Moderne PIR-panelen hebben een witte tot crème kern. Als u een gele kern ziet, is dat waarschijnlijk oudere PUR (pre-2015 formule) of een hybride product. Gele kern is geen kwaliteitsteken — moderne PIR is wit.

Hoelang gaat een sandwichpaneel mee?

Bij juiste montage en onderhoud: PIR 30-50 jaar, PUR 25-40 jaar, steenwol 40-60 jaar. Belangrijkste degradatie-oorzaken: waterinfiltratie bij beschadigde afdichtingen, UV-aantasting van de buitenlaag, mechanische schade.

Wat is het verschil met klassieke isolatie (met gips of hout)?

Sandwichpanelen zijn een compleet geintegreerd systeem: structuur, isolatie en afwerking in één. Klassieke isolatie (bijv. binnenwand + isolatiewol + afwerking) vereist meerdere bouwfasen en duurt langer. Sandwichpanelen zijn 3-4x sneller gemonteerd.

Conclusie

De keuze tussen PIR, PUR en steenwol is geen universele, maar een projectspecifieke beslissing. Onze aanbeveling:

1. Bepaal brandveiligheidseisen (ontwerpuitgangspunten, verzekeringsnormen, NEN 6068)
2. Bereken benodigde isolatiewaarde (BENG-indicatoren, Rc-waarde)
3. Check gewichtsbeperking staalconstructie
4. Vergelijk total cost of ownership (levensduur x kosten)

Twijfelt u over de juiste keuze voor uw project? Wij helpen kosteloos bij de panelkeuze en leveren een gedetailleerde offerte met pro's en contra's per optie.